Չորս տարի առաջ աշխարհն ընդունեց Կունմինգ-Մոնրեալի՝ Կենսաբազմազանության ոլորտում համաշխարհային շրջանակային ծրագիրը։ Այս մասին հոկտեմբերի 15-ին Երևանում կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղար Անտոնիու Գուտերեշը։ «Հենվելով 23 թիրախային առաջադրանքների վրա՝ այս ծրագիրը հստակ ուղի է նախանշում կենսաբազմազանության կորուստը դադարեցնելու և այն ճնշումը մեղմելու համար, որը մեր մոլորակի բնական համակարգերը հասցնում է աղետի եզրին։ Այսօր ներկայացված «Առաջընթացի մասին համաշխարհային զեկույցը» գնահատում է մեր գործողություններն այս մասշտաբային մտահղացման համատեքստում։ Զեկույցը ցույց է տալիս, որ Կոնվենցիայի անդամ երկրների գրեթե 90%-ն արդեն ազգային թիրախային ցուցանիշներ է սահմանել կենսաբազմազանության ոլորտում։ Երկրների ավելի քան կեսը մշակել է դրանց հասնելու սեփական ազգային «ճանապարհային քարտեզները», իսկ շատ ուրիշներ մոտ են այդ աշխատանքների ավարտին։ Երկրների ավելի քան 70%-ը գնահատել է արդյունքներն ու հաշվետվություն ներկայացրել դրանց մասին։ Բացի այդ, շահագրգիռ կողմերը, այդ թվում՝ բնիկ ժողովուրդները, տեղական համայնքները, տարածքային իշխանության մարմինները, ոչ կառավարական կազմակերպություններն ու մասնավոր հատվածը, ընդհանուր առմամբ ստանձնել են 5000 պարտավորություն։ Այդուհանդերձ, զեկույցը նաև առաջխաղացում է ի հայտ բերում նպատակասլացության և իրական գործողությունների միջև։ Բայց ես պետք է հայտնեմ նաև վատ նորությունը․ կենսաբազմազանության ոլորտում ազգային թիրախային ցուցանիշների կեսից պակասն է իրագործման ընթացքի մեջ։ Օրինակ՝ ընթացիկ պարտավորությունների կատարման պարագայում մինչև 2030 թվականը պաշտպանության տակ կհայտնվի ցամաքային էկոհամակարգերի ընդամենը 26%-ը, իսկ ծովայինների՝ 12%-ը։ Սա նշանակալիորեն զիջում է Մոնրեալում համաձայնեցված «30-ը 30-ի դիմաց» թիրախային ցուցանիշին (մինչև 2030 թվականը տարածքների և ակվատորիաների 30%-ի պաշտպանություն)։ Մենք նաև լուրջ բացթողումներ ենք արձանագրում տնտեսական համակարգերի հետ կապված առաջադրանքներում, մասնավորապես՝ վնասակար խրախուսական միջոցների կրճատման և բնության վերականգնմանը նպաստող մեխանիզմների ներդրման հարցերում։ Բացի այդ, զեկույցում նշվում է, որ մի շարք առանցքային ուղղություններով, ինչպիսիք են ֆինանսավորումը, կարողությունների զարգացումը, համագործակցությունը և տվյալների հետ աշխատանքը, առաջընթացը դեռևս բացակայում է։ Այս մտահոգիչ նորությունները նշանակում են, որ բնության դեմ պատերազմը դեռ ավարտված չէ։ Մենք նախկինի պես ապրում ենք փոխկապակցված երեք համաշխարհային ճգնաժամերի՝ կլիմայի փոփոխության, կենսաբազմազանության կորստի և շրջակա միջավայրի աղտոտման դրամատիկ զուգակցման պայմաններում։ Այս զեկույցում բերված տվյալները ցույց են տալիս, թե որ ուղղությամբ պետք է շարժվենք, եթե ցանկանում ենք հաղթահարել այս երեք ճգնաժամերն ու վերջ դնել բնության դեմ պատերազմին։ Անհրաժեշտ է զգալի ծավալներով ֆինանսական միջոցներ և ռեսուրսներ մոբիլիզացնել երկրների կարողությունների զարգացման համար։ Պետությունները պետք է կատարեն զարգացման պաշտոնական աջակցության շրջանակում ստանձնած իրենց պարտավորությունները։ Կառավարությունները պետք է վերջ տան վնասակար խրախուսումներին ու սուբսիդիաներին, ամրապնդեն սոցիալական պաշտպանության միջոցները, ծախսերն ուղղորդեն դեպի բնության համար նպաստավոր արդյունքների ապահովում, ինչպես նաև համագործակցեն մասնավոր հատվածի հետ՝ տեղեկատվության բացահայտման հուսալի մեխանիզմներ ապահովելու համար։ Կենսաբազմազանության պահպանման հարցերը պետք է հաշվի առնվեն ցանկացած որոշում կայացնելիս՝ լինի դա քաղաքականության մշակում, նորմատիվ կարգավորում, թե բյուջեի ձևավորում։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է միջսեկտորային համակարգում իրականացնել կենսաբազմազանության կորուստը պայմանավորող բոլոր գործոնների դեմ պայքարելու համար, ներառյալ հողօգտագործման բնույթի փոփոխությունը, կլիմայի փոփոխությունը, ինվազիվ օտարածին տեսակների տարածումը, շրջակա միջավայրի աղտոտումն ու բնական ռեսուրսների ուղղակի օգտագործումը։ Ամեն ինչ փոխկապակցված է։ Անհրաժեշտ է ուժեղացնել հաշվետվողականությունն ու պարտավորությունների կատարման նկատմամբ վերահսկողությունը, ինչպես նաև ամրապնդել միջազգային համագործակցությունը։ Մեզ անհրաժեշտ են գործընկերություններ, որոնք կմիավորեն պետական և մասնավոր հատվածները, քաղաքացիական հասարակությանը, երիտասարդությանը, կանանց և բնիկ ժողովուրդներին, որոնց ավանդական գիտելիքներն ու բնական ռեսուրսների կառավարման մեթոդները հազարամյակների պատմություն ունեն։ Հարգելի՛ տիկնայք և պարոնայք, միայն բարի մտադրություններով բնությունը չես փրկի։ Մենք մեծ հույսեր ենք կապում համաժողովի (COP17) հետ և խորապես շնորհակալ ենք Հայաստանի կառավարությանը՝ դրա նախապատրաստման ընթացքում ցուցաբերած էներգիկ առաջնորդության համար։ Այժմ, հենվելով այսօր ներկայացված զեկույցի տվյալների վրա, մենք կարող ենք կանգնեցնել ու շրջել կենսաբազմազանության կորստի գործընթացը, ինչպես նաև ապահովել այն բնական հիմքերի պահպանությունը, որոնցից կախված են համայն մարդկության կյանքն ու բարօրությունը»,- նշել է ՄԱԿ-ի Գլխավոր քարտուղարը։