PARS TODAY. Ռոբոտիկ գիտությունների ու արհեստական բանականության ոլորտի ավագ գիտնականները կանխատեսել են, որ կգա մի ժամանակ, երբ արհեստական բանականությունը(Արհեստական ինտելեկտը) կդառնա աշխարհի անմրցակից տիրակալ: Այդ դեպքում, ի՞նչ է տեղի ունենալու:
Շուրջ հարյուր տարի առաջ ֆրանսիացի աշխարհագրագետ և գրող, արկածային գրականության դասական, գիտաֆանտաստիկ գրականության հիմնադիրներից Ժյուլ Վեռնն այն ինչ ասում էր իր ֆանտաստիկ ստեղծագործություններում, այսօր արդեն դարձել է իրականություն: Ֆանտաստիկ գրքերի երևույթներն այսօր արդեն կան մեր իրական կյանքում: Մերօրյա մարդն օգտագործում է փոխադրամիջոցներ, որոնց մասին խոսելը երբևէ ծիծաղ է առաջացրել: Թռիչքն այսօր մեր կյանքի անբաժան մասն է կազմում և նույնիսկ համարվում է անհրաժեշտություն: Կարելի է ասել, որ այսօր գիտական ու ակադեմիական շրջանակում քննարկվող արհեստական բանականության նման թեմաները կարող են անիրական հնչել, սակայն և կարող են առաջիկա տասնամյակներում դուրս գալ երևակայության սահմանից ՝ դառնալով իրականություն ու մեր կյանքի բաղադրիչը: Ռոբոտիկ գիտությունների ու արհեստական բանականության ոլորտի ավագ գիտնականները կանխատեսել են, որ կգա մի ժամանակ, երբ արհեստական բանականությունը (Արհեստական ինտելեկտը) կդառնա աշխարհի անմրցակից տիրակալ: Այդ դեպքում, ի՞նչ է տեղի ունենալու: Արդյոք արհեստական բանականությունը կարո՞ղ է իշխել մարդու աշխատատեղերում և արդյոք կրելո՞ւ է կիրառական բնույթ:
Կան մարդիկ, որոնք մտահոգված են այդ տեխնոլոգիայի սանձարձակ տարածմամբ: Էդինբուրգի համալսարանի դասախոս ՝ Սիմոն Բիգզը համոզմունք է հայտնել .«Կանխատեսում եմ, որ 2030 թ.-ին արհեստական ինտելեկտի օգտագործումը դառնալու է անսովոր սպանությունների ու պատերազմի տարածված միջոց: Այն տարբերությամբ, որ ապագայում կիրառվելու են ավելի կատարելագործված ու ավելի ազդեցիկ մեթոդներ»:
Մուզիլա հաստատության գործադիր տնօրեն ՝ Մարք Սուրմենը հավատացած է, որ արհեստական բանականությունը հանգեցնելու է ԱՄՆ-ի և Չինաստանի նման երկրներում սակավաթիվ դերակատարների ձեռքում հարստության ու հեղինակության կենտրոնացման միջոցի և դա վատ է լինելու աշխարհի բնակչության համար:
Մտահոգությունը պայմանավորված է նրանով, որ սարքերը վերահսկվելու են մարդկանց միջոցով: Ապագայում ուժի գլխավոր ցուցիչը ինֆորմացիայի արագ ու ազդեցիկ վերլուծելու հնարավորությունն է: Արհեստական բանականության զարգացումը կարող է աշխարհի քաղաքական ու տնտեսական իշխանավորների ձեռքում համարվել ուժ և հանրային կարծիքը ղեկավարելու հնարավորություն:
Մյուս մտահոգությունը կապված է մեքենայացման անվերահսկելիությանը: Այն իմաստով, որ սարքերի արագ զարգացումն ու տարածումը հանգեցնելու է արհեստական ինտելեկտի հմտության պրոգրեսիվ մեծացմանը: Ստեղծվելու են համակարգիչներ, որոնք կունենան մարդուն գերազանցող կարողություններ: Մերօրյա սարքերը կարող են հազարավոր անգամներ ավելի արագ վերլուծել տվյալներներն ու ինֆորմացիան և իրավիճակին համապատասխան ընդունել ճիշտ դիրքորոշում: Ուստի համակարգիչները լինելու են մարդուց առավել համակերպվող: Ավտոմատացմանը զուգահեռ նվազելու է մարդու ընկալման կարողությունը: Այդպիսով կարելի է ասել, որ գալու է մի օր, երբ մարդն այլևս չի կարողանալու կանխատեսել համակարգիչների վերլուծած արդյունքները: Իրավիճակն ավելի է բարդանալու այն ժամանակ, երբ ինֆորմացիան գաղտնի կերպով են տրամադրվելու համակարգիչներին: Նման հանգամանքներում, ալգոռիտմերը նախագծող հեղինակներին հասանելի չեն լինելու համակարգիչների տվյալները: Ուստի նրանք չեն կարողանա իմանալ, թե համակարգն ինչպես է հասել նման արդյունքների:
Մի քանի փորձագետներ համոզված են, որ արհեստական բանականության ապագայի նկատմամբ նման վատատեսական կանխատեսումը , հոլիվուդյան ֆիլմերի արդյունքն է: Նրանք համոզված են, որ «Ես ՝ ռոբոտ» ֆիլմի ներկայացրած ապագան միմիայն երևակայություն է և արհեստական ինտելեկտն ապագայում չի գրավելու աշխարհը: Ֆանտազիայի ժանրի ֆիլմերը կինոաշխարհի կյանքի չափ վաղեմություն ունեն : Ավելի քան հարյուր տարի է անցնում կինոյի կյանքից և այս ընթացքում, յոթերորդ արվեստի էկրանը կարողացելէ իրականություն դարձնել մարդկային մտքի թռիչքն ու երևակայությունը: Կինոյում այդ շարժման մեկնարկը եղավ Ժորժ Մելիյեսի 1902 թվականին պատրաստած «Ուղևորություն դեպի լուսին» ֆիլմը: Գիտնականները համոզված են, որ մեր օրերին տեխնոլոգիաների գաղափարը եկել է գեղարվեստական ֆիլմի դիտումից հետո:
Արհեստական ինտելեկտի և սմարթ ռոբոտների թեմայով ֆիլմերը ՝ «Ավելի վաղ ՝ մեքենա» , «Չափին» , «Մաթրիքսը» , «Հերը» , «Տերմինատորը» , «Տիեզերական Օդիսա ՝ 2001» , նաև ֆիլմեր, որտեղ արհեստական բանականությունը ներկայացվում է սատանայական կարգով և որի միակ ցանկությունը ՝ բարի հրեշտակի ձեռքով մարդկայնացումն է, այս բոլոր ֆիլմերը ցուցադրում են այս երևույթի ապագայի սարսափելիությունը: Ապագա, որը լինելու է հենց մարդու ստեղծածի գերին և որից մարդը չի ունենալու փրկություն:
Արհեստական բանականության ոլորտում ակտիվ «Դիջիթալ ջինիուս» ընկերության հիմնադիր ՝ Միխայիլ Նաումովն ասել է .«Արհեստական բանականությունը մեր կյանք է եկել ՝ մնալու համար և այն ինչ այսօր ենք տեսնում, դրա միայն սկիզբն է»: Նրա համոզմամբ, այս բանականությունն անկասկած տիրելու է աշխատանքային ոլորտը : Տնտեսական առումով, դա կիրառելի միջոց է ծառայությունների կրկնվող գործառույթի համար: Դա նույնն է, ինչ հաշվապահի համար հաշվիչ մեքենայի օգտագործումը: Ընկերությունները ևս, պետք է նման մոտեցում ունենան արհեստական բանականությանը: Փաստորեն ապագայում դա լինելու է ոչ թե մրցակցային առավելություն, այլև ՝ աշխատանքային անհրաժեշտություն:
IBM ընկերության գործադիր տնօրեն ՝ Ջինի Ռումետին ավելի վաղ ասել էր, որ արհեստական ինտելեկտ Artificial intelligence բառերի առաջին տառերը AI ՝ շրջելով ստանում ենք IA-ը, որն ունի խելացի օգնական ( Intelligent Assistant ) իմաստ : Արհեստական բանականությունը լսում է հաճախորդին, գիտի գնումների անցյալը, նաև ծանոթ է այլ հարցերին և այդ բոլորի մասին տեղեկացնում է ծառայությունների բաժնի պաշտոնյային: Սա մարդու և մեքենայի համագործակցության գերազանց համադրում է:
Վաշինգտոնում տեղակայված Փիու հետազոտական կենտրոնը վերջերս լայն ուսումնասիրություն էր կատարել ՝ արհեստական բանականության հավանական վտանգների մասին : Հարցում էր կատարվել այն մասին, թե մինչև 2030 թվականը արհեստական բանականությունը լինելու է շահավե՞տ, թե՞ վնասակար: Հարցվողների 63 տոկոսը հույս էր հայտնել, որ դա օգտակար է լինելու : Գերակշռում էին լավատեսական կարծիքները: Հարցվողներն ի դեպ մտահոգություններ էին հայտնել այդ կապակցությամբ: Մտավախությունների մեծ մասը վերաբերում է աշխատատեղերի վերացմանը, գաղտնիության վնասմանը , մարդկային կյանքում մեքենաների դերակատարությանը և ընդհանուր առմամբ հասարակությունում անարխիայի տարածմանը: Սակայն բոլորը միաբերան համոզմունք են հայտնել, որ կարելի է մեղմել այդ երևույթի տարածման հետևանքները: Վերջում պետք է ասել, որ քաղաքակրությանն առնչվող ցանկացած երևույթ արդյունքն է մարդու ինտելեկտի: Ուստի կարելի է հուսալ, որ արհեստական բանականության օգնությամբ կարելի է զարգացնել մարդկային քաղաքակրթությունը : Ինչպես, որ մարդն օգտվել է տեխնոլոգիաների մյուս ոլորտներից, այնպես էլ կարելի է արհեստական բանականության կիրառման օրինականացման արդյունքում , ակնկալել ներկայի ու ապագայի կենցաղի որակական բարելավում: