Կանադայի վարչապետ Մարկ Քարնին հինգշաբթի՝ հոկտեմբերի 22-ին, երկօրյա այցով ժամանել է Թուրքիա, որի նպատակն է ամրապնդել երկրների միջև տնտեսական և ռազմավարական կապերը։ Այցը տեղի է ունենում այն բանից հետո, երբ Օտտավան 2024 թվականին հանել է Թուրքիա զենքի արտահանման արգելքը, որը սահմանվել էր նաև Հայաստանի հետ հակամարտությունում Անկարայի կողմից Ադրբեջանին ցուցաբերված ռազմական աջակցության պատճառով, հաղորդում է Associated Press-ը։ Քարնին բանակցություններ կվարի Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի և այլ պաշտոնյաների հետ Անկարայում, ապա կմեկնի Ստամբուլ, որտեղ կհանդիպի թուրքական բիզնեսի ներկայացուցիչների հետ։ Սա Կանադայի վարչապետի առաջին երկկողմ այցն է Թուրքիա, թեև հուլիսին Քարնին արդեն այցելել էր Անկարա՝ ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին մասնակցելու համար։ Այցի գլխավոր նպատակը համագործակցության ընդլայնումն ու ռազմավարական գործընկերության նախապատրաստումն է։ Ինչպես Anadolu պետական գործակալությանը տված հարցազրույցում հայտնել է Թուրքիայում Կանադայի դեսպան Մարսել Լեբլյոն, կողմերը մտադիր են նոր գործընկերությունը ձևակերպել առաջնորդների համատեղ հռչակագրով։ Բանակցություններն ընդգրկելու են էներգետիկան, ատոմային արդյունաբերությունը, օգտակար հանածոների կայուն արդյունահանումը և պաշտպանական ոլորտը։ Բացի դրանից, երկրները կքննարկեն ազատ առևտրի համաձայնագիր կնքելու հնարավորությունը։ «Մենք եկել ենք, որպեսզի մեր գործընկերությունը բարձրացնենք նոր մակարդակի, մուտք բացենք ավելի քան 85 միլիոն բնակչություն ունեցող շուկա և նոր տնտեսական հնարավորություններ ստեղծենք մեր աշխատողների և ընկերությունների համար»,- X սոցիալական ցանցում գրել է Քարնին։ Այցը տեղի է ունենում այն պայմաններում, երբ կանադական կառավարությունը ձգտում է դիվերսիֆիկացնել արտաքին տնտեսական կապերը և նվազեցնել կախվածությունն ԱՄՆ-ից։ Օտտավայի և Վաշինգտոնի հարաբերությունները բարդացել են առևտրային հակամարտության, կանադական ապրանքների նկատմամբ ամերիկյան մաքսատուրքերի և Կանադայի պատասխան միջոցների պատճառով։ Լրացուցիչ լարվածություն են առաջացրել ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հայտարարությունները, որոնք կասկածի տակ էին դնում կանադական ինքնիշխանությունը։ Քարնիի գրասենյակի տվյալներով՝ վերջին հինգ տարում Կանադայի և Թուրքիայի երկկողմ առևտուրն աճել է 50%-ով։ Օտտավան մտադիր է զարգացնել համագործակցությունը էներգետիկայի, ավիատիեզերական ճյուղի, առաջատար տեխնոլոգիաների, հանքարդյունաբերության և ռազմավարական նշանակություն ունեցող օգտակար հանածոների արդյունահանման ոլորտներում։ Միևնույն ժամանակ այցն ուղեկցվում է Թուրքիայում մարդու իրավունքների իրավիճակին ուշադրություն դարձնելու կոչերով։ Հինգշաբթի Amnesty International-ը Քարնիին կոչ է արել բանակցությունների ընթացքում բարձրացնել այդ հարցը։ Իրավապաշտպանները մատնանշում են ընդդիմության նկատմամբ ճնշումների ուժեղացումը, լրագրողների և ակտիվիստների, այդ թվում՝ ԼԳԲՏ իրավունքների պաշտպանների ձերբակալությունները, ինչպես նաև ընդդիմադիր լրատվամիջոցների աշխատանքի մեջ իշխանությունների միջամտությունը։ Ստամբուլի քաղաքապետ Էքրեմ Իմամօղլուն՝ Էրդողանի գլխավոր քաղաքական մրցակիցներից մեկը, արդեն ավելի քան մեկ տարի կալանքի տակ է՝ կոռուպցիայի մեղադրանքներով, որոնք նա հերքում է։ «Կանադան չպետք է բանակցությունների ընթացքում մարդու իրավունքները երկրորդ պլան մղի։ Կայուն գործընկերությունը հաշվետվողականություն և օրենքի գերակայության նկատմամբ հարգանք է պահանջում»,- հայտարարել է Թուրքիայում Amnesty International-ի տնօրեն Ռուհաթ Սենա Աքսենիրը։ 2024 թվականին Կանադան չեղարկել է Թուրքիա սպառազինության արտահանման սահմանափակումները, որոնք սահմանվել էին Սիրիայում թուրքական ռազմական գործողություններից հետո և Հայաստանի հետ հակամարտությունում Անկարայի կողմից Ադրբեջանին աջակցելու ֆոնին։ Օտտավան հայտարարել էր, որ մտավախություն ունի, թե կանադական բաղադրիչները կարող են օգտագործվել այն ռազմական տեխնիկայում, որը ներգրավված է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունում։
Միջազգային լուրեր
Կանադայի վարչապետը մեկնել է Թուրքիա՝ Հայաստանի հետ հակամարտության պատճառով զենքի արտահանման արգելքի չեղարկումից հետո

Սկզբնաղբյուր: KARTSIQ